Published: Giudici’s 1777 ruin for Huys ten Donck

Samenvatting ↓HGimages: Huys ten Donck HGmap: Huys ten Donck , , , , , , , , , 0

The year ends well, with the latest issue of PorteFolly waiting for me when I came home yesterday. Among all other interesting articles in this publication of the DonderbergGroep, the Dutch foundation for Follies and other garden buildings, there is one by me. The article is a reworking of this earlier blogpost.

It revolves around my discovery of the architect of the ‘ruin’ in the park of Huys ten Donck, Giovanni Giudici (who signed his name as: Jan Giudici). There are more results to come in the near future, so sifting trough -in this case- 29 piles of receipts (like the one below) does yield results.


Receipts, still stored in the archive of Huys ten Donck, reveal that Giudici (1746-1819) designed the ruin, and built it in 1777. It was finished with a layer of stucco, something we did not know before.
The article also touches upon the possibility that Giudici may have designed some stucco decorations in Huys ten Donck itself. That is for specialists to pursue.

Thank you all for visiting and for showing interest over this past year. I wish you all a productive and joyous 2015.

Summary

Ter gelegenheid van het verschijnen van mijn laatste publicatie: Van der Eijk, H.; ‘Jan Giudici, ontwerper van de ruïne in het park van Huys ten Donck’, in: PorteFolly nr.41 (winter 2014), p17-20.

Continue reading

John Carr’s short ramble out of England

Korte samenvatting ↓HGimages: collection HGmap: overview , , , , , , , 0

Although architect John Carr (1723-1807) designed the Hospital Santo António in Porto, Portugal, it has been uncertain whether he ever left the British Isles. He did not for the (1769) Porto commission, it seems. But it has been suggested he did sail to the continent in 1771. Wragg and Worsley write in their monography on John Carr:

A mysterious, and irritatingly unsupported, reference in 1771 suggests that Carr may have visited France.1Brian Wragg [edited by Giles Worsley], The life and works of John Carr of York (York, 2000), p49.

Their reference can in part be relieved from its ‘irritatingly unsupported’ qualification: I happened upon a reliable reference that locates Carr on the continent, in that same period of the year. Whether Carr actually went to France, remains uncertain, but it is clear that he was going to visit Holland, probably The Hague.
The reference Wragg and Worsley have, is from a letter dated 30 May 1771:

Mr. Carr is gone (I believe) to France.2Wragg/Worsley, p49. This letter was written by John Grimston’s agent, from where and to whom is unclear.

The reference I found is dated two and a half weeks later. On 17 June 1771, Lord Holdernesse wrote to Hendrik Fagel in The Hague, informing him that Carr was going to pay a short visit to Holland. Holdernesse asked Fagel to offer support in order to make his stay in Holland as comfortable as possible:

I beg leave to recommend to your favour and protection my Friend, Mr. Carr, who had the overlooking and management of all my Buildings both at Hornby and Aston. he is a very worthy and very sensible Man, and is taking a short ramble out of England for the first time in his Life. Your Favour and Countenance to Him will be a great Obligation to me. his stay in Holland will be so very short, that he will give you very little Trouble.3Nationaal Archief, Den Haag, Collectie Fagel, nummer toegang 1.10.29, inventarisnummer 4593.

NPG 4062; John Carr by Sir William BeecheyThe timing of both letters suggests that Carr had already left England at the end of May, and still had to visit Holland two and a half weeks later. That leaves room for a visit to -at least- cities in Belgium, like Ghent, Antwerp and Brussels, before travelling north. But it also leaves room for a (very) short visit to Paris during the first weeks of June.

Some of the mystery remains, because we don’t know anything about his route, or how long his ‘short ramble out of England’ was going to last. It is also not clear why Carr visited the continent, who he was going to meet in Holland, and what he saw. It seems obvious he was not coming to Holland to visit Fagel: in that case the wording would have been different.

 

John Carr, after 1790 by Sir William Beechey
(© National Portrait Gallery, London).

But architect John Carr’s visit to the continent in 1771 is now confirmed. And we now know for certain that he had not travelled there before.

Footnotes

Footnotes
↑1 Brian Wragg [edited by Giles Worsley], The life and works of John Carr of York (York, 2000), p49.
↑2 Wragg/Worsley, p49. This letter was written by John Grimston’s agent, from where and to whom is unclear.
↑3 Nationaal Archief, Den Haag, Collectie Fagel, nummer toegang 1.10.29, inventarisnummer 4593.
Summary

Afgezien van een opdracht om in Porto een ziekenhuis te ontwerpen, verbleef en werkte de architect John Carr voornamelijk in de noordelijke regio’s van de Britse eilanden. De intrigerende mededeling dat hij in 1771 naar Frankrijk was afgereisd kon nooit worden bevestigd.
Dat lukt na deze post ook nog niet, maar duidelijk is wel dat hij in dat jaar Nederland bezocht, vrijwel zeker Den Haag. De reden waarom, blijft een raadsel.

Continue reading

Revisiting the 13 shire view

HGimages: collection HGmap: overview , , , , , , , 0

Earlier this year I wrote about the use of the phrase 13 shire view. I connected an early 17th century poem in which it was mentioned, with late 18th century descriptions of the view from the column at Hawkstone Park -as ’13 county view’. And asked (myself, as it turned out) whether that 13 shire (or 13 county) view could be a regular theme in English landscape descriptions, or whether this short line from the 1611 poem by Aemelia Lawnyer still resonated almost two centuries later.

Eagles Nest

Eagles Nest, view over the river Wye and the Severn. Photo: Peter Turvey (click to see the original on flickr).

Today I found the phrase again, also used in the late 18th century. It is mentioned in the description of a view 2 miles north of Chepstow, Monmouthshire, Wales. 1Corita Myerscough [ed.], ‘Amelia Clark’s Journal of the Tour made in the year 1796’, in Uncle John Carr. The Diaries of his Great-nieces, Harriet and Amelia Clark (York Georgian Society, 2000), p48. The author is Amelia Clark, great-niece of celebrated Yorkshire architect John Carr, who accompanied her on a tour through the country in 1796. 2During this trip, he visited many locations he had already seen the year before with her elder sister. As their stories are often the same, it is clear he was showing the young girls around. They were often visiting places where he himself had worked, so he obviously knew most of the places already. Coming from Gloucester they crossed the Severn on a September morning and travelled into Wales to the town of Monmouth to have breakfast. Afterwards they traveled south along the banks of the winding river Wye to Chepstow, a known ‘beautiful & picturesque’ route at the time. Although Amelia liked the landscape around Lake ‘Windermeer’ better in those respects, she singled out one view:

The road from Monmouth to Chepstow is very mountainous with many noble views; particularly at two miles distance from Chepstow there is the most extensive and animated view in the Kingdom. You see distinctly into thirteen counties, through the Center of which the sublime Severn Rolls with Majestic grandeur.

The setting she describes is comparable to the one in the photo above: the view from Eagles Nest just east of St. Arvans. The view from the road (which lies lower than Eagles Nest) is now blocked by trees, I assume this was not the case when she travelled there.
So, apart from showing that she knows how to use all the fashionable words to describe landscapes -beautiful, picturesque, noble, sublime (even the unusual majestic), she also refers to that phrase ’13 county view’.

I am still wondering how common this phrase was at the time. Especially after finding a (recent?) use of it in relation to the Hill of Tara, in Ireland. Is it just a common expression that I -as a foreigner- think is special?

Footnotes

Footnotes
↑1 Corita Myerscough [ed.], ‘Amelia Clark’s Journal of the Tour made in the year 1796’, in Uncle John Carr. The Diaries of his Great-nieces, Harriet and Amelia Clark (York Georgian Society, 2000), p48.
↑2 During this trip, he visited many locations he had already seen the year before with her elder sister. As their stories are often the same, it is clear he was showing the young girls around. They were often visiting places where he himself had worked, so he obviously knew most of the places already.

Met buskruit boomstobben verwijderen

English summary ↓HGimages: Georgengarten Hannover HGmap: Germany , , , 0

Een tijd geleden alweer deelde ik de door de Leidse kwekerij Van Hazen en Valkenburg Comp in 1771 genoteerde aanwijzingen voor het planten van een magnolia met enkele aanwezigen op een dag over tuinarcheologie. Uit het feit dat het blijkbaar de bedoeling was dat de aardewerken pot twee jaar na aanplant in de grond kapot werd geslagen, putte ik de hoop dat soms, misschien, een dergelijke pot nog wel gevonden kon worden -met of zonder magnolia.
De kans dat je aardewerk opspoort ís natuurlijk al vrij klein, en een van de gesprekspartners maakte die hoop nog kleiner: hij bracht de toepassing van een stobbenfrees ter sprake.

Een stobbenfrees

Mijn tegenwerping was dat die natuurlijk nog niet zo heel erg lang worden gebruikt, voor mijzelf de hoop levend houdend dat het vinden van dergelijke kapotgeslagen potten een aanwijzing zou kunnen zijn voor de oorspronkelijke plaats waar een magnolia had gestaan. Ook al zou de plant zelf misschien volkomen verdwenen zijn, ook onder de grond.

Vandaag ondervond die hoop een nieuwe tegenslag, door een mij tot nu toe onbekende methode om boomstobben en dieper liggende wortelstelsels voorgoed te verwijderen: opblazen met buskruit. De methode werd in het voorjaar van 1777 blijkbaar toegepast in Hannover, ter voorbereiding van wijzigingen in de aanleg van wat nu de Georgengarten heet.1Michael Rohde: ‘Zur Geschichte des Georgengartens und seiner Keimzellen: Wallmodengarten und Wangenheimgarten’ in: „Zurück zur Natur“. Idee und Geschichte des Georgengartens in Hannover-Herrenhausen. Ausstellungskatalog Göttingen, 1997, p16.

Het zal geen wijdverbreide methode zijn geweest, maar effectief is hij wel. En vrij funest voor het terugvinden van resten van de aardewerken pot, waarin de kostbare plant in eerste instantie was geplant. Ik heb geen idee of deze methode ooit in Nederland is toegepast, maar vermoedelijk wel: als het werkte, dan gebeurde het ook. De eigenaar van de tuin was overigens opgegroeid in Engeland, dus misschien kwam het gebruik daar vandaan?

Nieuwe droom: eens komt de dag waarop we aan de hand van buskruitsporen, en de concentraties daarvan in de grond, de oorspronkelijke locatie van lang geleden verwijderde bomen zullen kunnen herkennen. Dan de datering nog. Wat is de halfwaardetijd van ontploft buskruit?

Footnotes

Footnotes
↑1 Michael Rohde: ‘Zur Geschichte des Georgengartens und seiner Keimzellen: Wallmodengarten und Wangenheimgarten’ in: „Zurück zur Natur“. Idee und Geschichte des Georgengartens in Hannover-Herrenhausen. Ausstellungskatalog Göttingen, 1997, p16.
Summary

Just read about this today: an odd way of removing tree stumps and unwanted big root systems. By blasting them out with gun powder. In Hanover, 1777. The garden’s owner was raised in England. Was this common practice in Germany or England, halfway the 18th century?

Continue reading

De oude bruggen van Den Alerdinck

Summary in English ↓HGimages: Den Alerdinck HGmap: Den Alerdinck , , , 3

Vaak -niet altijd- is geduld hebben een goede zaak. In dit geval was het wachten op de vondst van een tweede ansichtkaart van Den Alerdinck de moeite waard: de vraag die de eerste ansichtkaart had opgeroepen, werd deels beantwoord.

De eerste kaart1De gedrukte tekst op de achterkant luidt: Vormingscentrum “Den Alerdinck” Laag Zuthem (Ov.), een ‘Eigen uitgave’ gedrukt bij ‘fodru’ in Gouda. Datering waarschijnlijk 1961-1969 (zie noot 4). was deze:
Den Alerdinck - Brug
Op de wat duistere kaart staat een waarschijnlijk 19de eeuwse, vlakke brug, met aan beide zijden 7 palen of balusters. De middelste ervan steken boven de rest uit, zijn vierkant en hebben een afwijkende bekroning. De overige zijn sierlijker en grotendeels middels houtdraaiwerk vervaardigd. De ‘leuning’ bestaat uit een metalen ketting opgebouwd uit grote schakels. alerdinckWetende dat er naast de driepuntsbrug ten noorden van het huis ook een gewone brug was getekend op de kadastrale kaart van Zwollekerspel, denk je al snel: dat is ‘m!

Maar de brug lijkt na 1830 gemaakt, dus lang ná de opmeting van deze kaart. En het feit dat er op dit moment op die plaats ook een brug ligt, zegt niet zoveel. Bovendien staat de andere helft (en het huis!) van Den Alerdinck op de kadastrale kaart van Heino, dus het beeld is hier niet compleet.

Den Alerdinck -brug andere hoek- of andere brug

Schermafbeelding 2014-08-14 om 00.34.16

Pas veel later vond ik bovenstaande ansichtkaart.2Hier luidt de gedrukte  tekst op de achterzijde: Ned. Herv. Kamp- en Conferentieoord “Den Alerdinck” Heino (post Laag Zuthem). Op de plaats waar de postzegel zou hebben moeten zitten -de kaart is niet gelopen- staat Echte foto. Datering waarschijnlijk 1949-1961 (zie noot 4). De brug lijkt dezelfde opbouw te hebben, hoewel maar een deel ervan zichtbaar is en de middelste, waarschijnlijk hogere, baluster buiten beeld valt. Omdat het huis op de achtergrond zichtbaar is, wordt duidelijk dat dit niet de brug is die ik oorspronkelijk in gedachten had. Deze brug ligt ten zuiden van het huis, over een slingerende waterloop die uitkomt op de huisgracht.3De noordzijde van het huis heeft veel minder ramen dan de zuidgevel, waarin het ritme van de raamverdeling van de lange zijden is voortgezet. Hier is duidelijk de hoek van het huis te zien, en ook dat zowel de lange als de korte gevel ramen bevatten. We kijken hier dus vanuit het zuidwesten naar het huis.

Zie bovenstaand schema, waarbij de pijl de blikrichting aangeeft van de fotograaf van de tweede ansichtkaart en het paarse ovaal de locatie van de brug. Toen de kadastrale kaart werd opgemeten, lag er dus nog geen brug op die locatie.

De eerste ansichtkaart geeft zo weinig informatie over de omgeving, dat het best een foto van dezelfde zuidelijke brug kan zijn. Ik vermoed dat er twee identieke bruggen lagen. Waarschijnlijk dateren de bruggen uit de tijd van de Van Dedems, eigenaren vanaf 1868, en lagen ze er nog tot ver na 1949 toen Den Alerdinck werd verhuurd en gebruikt als conferentieoord en vormingscentrum.4De ansichtkaarten zelf geven enige informatie: de donkere kaart die ik in bezit heb is in 1970 verzonden, maar het is onbekend wanneer de foto is genomen en of de brug er toen nog lag. De summiere tekst op de achterzijde geeft daar geen uitsluitsel over. De kaart met het huis erop is niet gelopen en bevat ook anderszins geen aanwijzing voor een datum van opname, maar dateert waarschijnlijk van vóór 1961, toen het een vormingscentrum werd. De gedrukte teksten op de achterzijde geven een indicatie.
Van het vormingscentrum bestaat een (niet door mij geraadpleegd) archief dat wordt bewaard in het Historisch Centrum Overijssel, toegangsnummer 0335, inv.nr. 415. Dit beslaat de periode 1962-1969. Het vormingscentrum vormde onderdeel van de Culturele Raad voor Overijssel, die in 1961 was opgericht en in 1971 werd geherstructureerd. Deze organisatie was opvolger van de Commissie voor Culturele Vraagstukken en de Culturele Sectie -op haar beurt opgericht in 1949, onderdeel van de Stichting Overijssel voor Sociaal en Cultureel werk. Gedurende de periode 1949-1961/2 wordt Den Alerdinck vaak aangemerkt als conferentieoord. De brug die nu ten noorden van het huis ligt is een saai, ongeïnspireerd ding, niet veel meer dan een houten constructie die het mogelijk maakt om van de ene naar de andere oever te komen. Of er ten zuiden van het huis nog een brug ligt, weet ik niet.

Is het een idee om deze oude bruggen weer te laten maken, en daarmee het park nog iets meer te doen lijken op dat wat het ooit was: een fraai park bestemd voor het maken van een aangename wandeling? Er zijn in Heino en omgeving vast timmerlieden, smeden en houtbewerkers te vinden die in staat zijn deze brug(gen) te reconstrueren.
Beide locaties liggen op dit moment op terrein dat alleen toegankelijk is voor gebruikers en gasten van Den Alerdinck. Het risico op vandalisme is dus klein.

Footnotes

Footnotes
↑1 De gedrukte tekst op de achterkant luidt: Vormingscentrum “Den Alerdinck” Laag Zuthem (Ov.), een ‘Eigen uitgave’ gedrukt bij ‘fodru’ in Gouda. Datering waarschijnlijk 1961-1969 (zie noot 4).
↑2 Hier luidt de gedrukte  tekst op de achterzijde: Ned. Herv. Kamp- en Conferentieoord “Den Alerdinck” Heino (post Laag Zuthem). Op de plaats waar de postzegel zou hebben moeten zitten -de kaart is niet gelopen- staat Echte foto. Datering waarschijnlijk 1949-1961 (zie noot 4).
↑3 De noordzijde van het huis heeft veel minder ramen dan de zuidgevel, waarin het ritme van de raamverdeling van de lange zijden is voortgezet. Hier is duidelijk de hoek van het huis te zien, en ook dat zowel de lange als de korte gevel ramen bevatten. We kijken hier dus vanuit het zuidwesten naar het huis.
↑4 De ansichtkaarten zelf geven enige informatie: de donkere kaart die ik in bezit heb is in 1970 verzonden, maar het is onbekend wanneer de foto is genomen en of de brug er toen nog lag. De summiere tekst op de achterzijde geeft daar geen uitsluitsel over. De kaart met het huis erop is niet gelopen en bevat ook anderszins geen aanwijzing voor een datum van opname, maar dateert waarschijnlijk van vóór 1961, toen het een vormingscentrum werd. De gedrukte teksten op de achterzijde geven een indicatie.
Van het vormingscentrum bestaat een (niet door mij geraadpleegd) archief dat wordt bewaard in het Historisch Centrum Overijssel, toegangsnummer 0335, inv.nr. 415. Dit beslaat de periode 1962-1969. Het vormingscentrum vormde onderdeel van de Culturele Raad voor Overijssel, die in 1961 was opgericht en in 1971 werd geherstructureerd. Deze organisatie was opvolger van de Commissie voor Culturele Vraagstukken en de Culturele Sectie -op haar beurt opgericht in 1949, onderdeel van de Stichting Overijssel voor Sociaal en Cultureel werk. Gedurende de periode 1949-1961/2 wordt Den Alerdinck vaak aangemerkt als conferentieoord.
Summary

Two postcards of Den Alerdinck show bridges (or just one of them from different angles) that once adorned the garden. The postcards are roughly dated 1949-1969, whether the photo’s were taken in this period is uncertain. The bridge(s) are probably built in the late 19th century, but that is a (my) wild guess. In stead, there is now a bland bridge that merely serves to get you to the other side -minimalist and dull.

The location where this bridge (or bridges) was, is currently private property and can only be used by the owners and their guests. If the chance of vandalism is this small, why not recreate these bridges in the spirit of the previous owners of the estate?

Continue reading

Corten steel aesthetics: still questionable, but here to stay

Korte samenvatting ↓HGimages: Het Loo HGmap: Paleis Het Loo , , , , , 4

In the summer of 2010 I expressed my dislike of clearly visible corten steel edges in restored or recreated garden parterres. In a comment to that post some very good suggestions were made to better conceal the steel rims (by either letting the young plants grow a bit, or raise the level of gravel). My chosen example of Het Park admittedly consisted of only young planting at the time, so the suggestion that these parterres needed more time to fully mature made sense.1The corten steel in Het Park is still ugly, by the way. Four years of maturing has not helped at all. The same comment suggested it would be almost impossible to spend so much money on corten steel edgings, just to have them disappear completely. I think that is hardly an argument to create something visually unappealing.

I still don’t think these edges are visually appealing, so I was curious how Het Loo would deal with this issue. Here they restore, replace and recreate the parterres surrounding the house. Initially forced by box disease and a leaking irrigation system, but also inspired by new insights and knowledge, resulting in markably lower and thinner hedges.2A few images pointing in that direction can be seen here: Cascade weblog. The last phase of that process has begun this September, thus ending the unique combination of newly restored parterres in the west half, and the old parterres in the east half of the lower garden, that could be seen this year.

So. How does Het Loo conceal the corten steel rims in their parterre? They do not.

In fact, Het Loo takes the whole thing two steps further by not only displaying these rims in full sight, but by also using them as guiding rails for the cutters. A ‘slider’ is attached at the end of a stick, on which either a vertical or horizontal cutting blade is mounted. This slider is placed on the corten steel edge, which thus functions as a rail.
The cutter is switched on and the gardener commences his stroll among the hedges: parterre hedge clipping 2.0 in full swing.

The result in the Koninginnetuin (recreated last winter) looks like this (click to enlarge).
Hedges end well within the confines of the steel boundaries. Because this vertical rim functions as a rail, and the distance between rail and hedge is fixed by the way the cutter is constructed, this is how the parterre is going to look ‘forever’.
The hedges will of course mature and fill up more, but there is no room for them to gradually grow beyond the set width and (maybe) cover the steel. The soil and gravel can’t be raised to level with the edge of the steel rim, because that would compromise the smooth running of the slider guiding the cutting blades along the hedges.

This is it then. These eyesores are here to stay, clearly visible and more out in the open than ever. Practical reasons for doing so have clearly won over the -well: my :-)- aesthetic preference of experiencing a garden without having the actual construction of garden elements thrown in one’s face; and without seeing the tricks which enable gardeners to maintain the garden’s well-kept image.

Aesthetics is just one element of gardening. The cost of maintenance is (and has of course always been) an important factor. And let’s not forget about some health issues that gardeners at Het Loo will not have to face anymore, because they can keep their backs straight while clipping some 25 kilometers of hedges.
But still…

Edited @ September 28th, 2014 for spelling, a wrong link and a missing link.

Footnotes

Footnotes
↑1 The corten steel in Het Park is still ugly, by the way. Four years of maturing has not helped at all. The same comment suggested it would be almost impossible to spend so much money on corten steel edgings, just to have them disappear completely. I think that is hardly an argument to create something visually unappealing.
↑2 A few images pointing in that direction can be seen here: Cascade weblog.
Summary

In de Benedentuin van Paleis Het Loo wordt op dit moment de laatste hand gelegd aan de recreatie van de parterres. De figuren zijn gelegd in corten-staal, en op basis van nieuwe kennis over de oorspronkelijke situatie worden de haagjes lager en smaller dan voorheen het geval was.
De corten-stalen randen zijn wat mij betreft veel te goed zichtbaar, en helaas heeft dat ook praktische redenen: ze dienen als rails voor het vrijwel geheel gemechaniseerde knipproces. Wat mij betreft had die stalen rand minder zichtbaar gekund, maar de praktische voordelen zijn onmiskenbaar.
Toch jammer.

Continue reading

Methode voor het planten van een magnolia (1771)

English summary ↓HGimages: Huys ten Donck HGmap: Huys ten Donck , , , , , , , , , , 0

Onlangs vond ik een fraaie rekening in het archief van Huys ten Donck. De rekening dateert van 23 april 1771, is afkomstig van de Leidse kwekersfirma Van Hazen Valkenburg & Comp en betreft de levering van twee bomen op 4 maart van dat jaar.1Stadsarchief Rotterdam, Toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr. 1331 [kwitanties betaald in het jaar 1771]. De naam van Groeninx van Zoelen ontbreekt, en de betaling komt ook niet voor in het kasboek van Huys ten Donck. Toch lijkt het feit dat deze in een dikke stapel kwitanties uit hetzelfde jaar in het archief van Huys ten Donck wordt bewaard voldoende aanleiding te denken dat het een levering tbv Huys ten Donck was. De firma was er geen onbekende: in november 1769 werd ‘Valkenburg te Leyde’ al betaald voor een levering van bomen -dit keer wel een kasboekvermelding, helaas geen rekening of kwitantie. Het gaat om een magnolia en een rode ceder (‘Cupressus virg fol acacia deciduis’).2De huidige naam is Juniperus virginiana. Philip Miller noemt hem Cupressus Virgininia, foliis acaciæ deciduis in de 1754 versie van zijn Gardeners Dictionary, vrijwel identiek aan deze rekening. John Evelyn noemde hem overigens ook al zo in zijn ‘Sylva’ (1664), de Engelse naam is daar ‘The deciduous cypres’. Die bomen lijken bijna bijzaak, vergeleken met de ruimte die is ingeruimd voor een beschrijving van de juiste methode om één van hen, de magnolia (‘no 4 de notre catalogue’), te planten.3De firma Van Hazen Valkenburg had verschillende catalogi in omloop in deze tijd, ik ben er nog niet achter naar welke catalogus deze vermelding verwijst -en dus ook niet om welke magnolia het precies gaat.

Dat advies is te mooi en bijzonder om voor mezelf te houden:

(…), maar de magnolia moet uEgs; met pot en al soo in de gront laaten setten en laten hem een of twee jaar soo staan dan kunt uEgs de pot in de gront laten stuk slaan dan twiffele niet of sullen alle beijde heel wel groijen, (…)

Plantadvies 1771

Beide bomen werden in pot geleverd, wat voor het vervoer lastig moet zijn geweest. Het voornaamste verschil in plantmethode van de ‘Cupres’ en de magnolia was dat de laatste met pot en al moest worden geplant. Deze bomen behoorden in deze tijd tot de duurste exemplaren die men kon kopen -op deze rekening alleen al is te zien dat de magnolia met een prijs van 12 gulden vier keer zo duur is als de ceder. En aan dat prijskaartje hing blijkbaar ook nog het risico dat de plant mogelijkerwijs helemaal niet zou aanslaan wanneer hij niet volgens instructie was geplant.

De Nederlandse vertaling van Philip Miller’s Gardeners Dictionary, uit 1745, volgt de oorspronkelijke tekst op dit gebied. Daar is het advies weliswaar om de bomen de eerste een of twee jaar (na het zaaien!) in een pot te planten, opdat de tere jonge planten wanneer nodig ook weer makkelijk op een beschutte plaats gezet konden worden. Maar uiteindelijk moesten zij toch uit de pot genomen worden en in de volle grond geplant.4Groot en algemeen kruidkundig woordenboek, etc. (Leiden 1745), p524.

Uit het advies blijkt dat een magnolia een speciale behandeling behoefde. Blijkbaar waren de ervaringen met deze bomen niet altijd positief geweest. Groeninx van Zoelen had in 1769 een ‘Engels bosje’ aan laten leggen, mogelijk kende hij uit eigen ervaring de gevolgen van het op onjuiste wijze planten van magnolia’s.
In ieder geval waren de inzichten veranderd in de 25 jaar na het verschijnen van Millers boek. Of er ook risico’s waren verbonden aan het na twee jaar in de grond stukslaan van de pot, vermeld het verhaal niet.

Footnotes

Footnotes
↑1 Stadsarchief Rotterdam, Toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr. 1331 [kwitanties betaald in het jaar 1771]. De naam van Groeninx van Zoelen ontbreekt, en de betaling komt ook niet voor in het kasboek van Huys ten Donck. Toch lijkt het feit dat deze in een dikke stapel kwitanties uit hetzelfde jaar in het archief van Huys ten Donck wordt bewaard voldoende aanleiding te denken dat het een levering tbv Huys ten Donck was. De firma was er geen onbekende: in november 1769 werd ‘Valkenburg te Leyde’ al betaald voor een levering van bomen -dit keer wel een kasboekvermelding, helaas geen rekening of kwitantie.
↑2 De huidige naam is Juniperus virginiana. Philip Miller noemt hem Cupressus Virgininia, foliis acaciæ deciduis in de 1754 versie van zijn Gardeners Dictionary, vrijwel identiek aan deze rekening. John Evelyn noemde hem overigens ook al zo in zijn ‘Sylva’ (1664), de Engelse naam is daar ‘The deciduous cypres’.
↑3 De firma Van Hazen Valkenburg had verschillende catalogi in omloop in deze tijd, ik ben er nog niet achter naar welke catalogus deze vermelding verwijst -en dus ook niet om welke magnolia het precies gaat.
↑4 Groot en algemeen kruidkundig woordenboek, etc. (Leiden 1745), p524.
Summary

A bill concerning the delivery of two trees in 1771 for Huys ten Donck reveals a specific method for the planting of magnolias. They had to be planted in the pot they were delivered in. After one or two years this pot should then be broken, while in the ground.

Philip Miller originally suggested to keep the plant in pots for the first two years (after sowing), so the tender young plants could be brought in when necessary during those first years. After that, they went into the ground, pot-less.

Apparently the succes rate of newly planted magnolias had been below expectation. Magnolias ranked under the most expensive garden plants of the time, so losing one of those was a costly and frustrating affair. Twenty-five years after the Dutch translation of Miller’s work was published, their planting method in the Netherlands had changed -probably as a result of that.

Continue reading

Whale bone garden structures

Korte samenvatting ↓HGimages: collection HGmap: overview , , , , , , , , , , , , , , , , , 6

The recent discovery of a whale in the middle of a 17th century Dutch painting in the collection of the Fitzwilliam Museum in Cambridge, made me think of the following.

Schelluinderberg in 2013The small village where I grew up is home to a lovely 16th century ‘hunting lodge’ in the so-called Dutch renaissance style. During my childhood, the owners were known as the family of a former captain of the last Dutch whaling factory ship, the Willem Barendsz. Two items in the garden refer to that: a rather conspicuous deck mounted harpoon launcher, pointed away from the house; and a garden arch formed by two jaw bones of a whale, placed upright.1I have not succeeded to take a photo of that, but it was still there a year ago. The house is currently for sale, but in a derelict state. I think I’ve been in the house only once during the 1970s, and even then the interior sort of looked like it does on the realtors photos.

Harpoon gun (not deck mounted)As a child, I took the building for granted and thought the whaling parafernalia in the surrounding garden were special. Little did I know at the time, that Dutch renaissance buildings are quite rare, but that whale bone garden structures were everywhere (except maybe not so much in Holland).

The first time I noticed the latter, was a few years ago when I saw photo’s of the -now lost- arch at Connaught Park, in Dover. This was exactly like the arch of my youth. Examples of other uses abroad are the arch in the Meadows in Edinburgh (consisting of four bones) and the whale bone doorway in a folly in the park of Cockenzie House, also in Scotland.

Chopped up bones
These are all structures that use and take advantage of the complete bones. At Groenendaal, in Heemstede, a garden feature made of chopped up whale bones was created: the whale bench (walvisbank). This bench is said to have been created when Adriaan Elias Hope owned Groenendaal. From 1784 onwards, after the early death of his father John Hope, this estate was combined with next door Bosbeek. Adriaan Elias Hope was still a child at the time, his be-widowed mother ran the estate. As the Hope family fled the country during the uprisings of the 1790s, the whale bench is thought to be built in the early 1800s, only when Adriaan Elias returned to the country.

However: it may have been built earlier, or at least the bones could have been at Bosbeek/Groenendaal much earlier than we think. There is evidence that suggests that Adriaan Elias Hope’s mother was helped or at least attended to during the 1780s by the Rotterdam high society she originated from.2She was Philippina Barbara van der Hoeven, born in Rotterdam in 1738, died in 1790 in The Hague. John Hope was part of the Amsterdam based family of bankers. On at least two occasions (1787 and 1789), the Groeninx van Zoelen family visited her and her children at Bosbeek.3Stadsarchief Rotterdam, toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr 65, Verschot en Stalboek 1783-1799: 6 June 1787, and August 1789.

1788 whale bone purchase

That may be important when we see this in relation to the fact that in 1788 (between those visits) Groeninx purchased 6 jaw bones of a whale.4Stadsarchief Rotterdam, toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr 1348, Kwitanties en andere bijlagen bij de kasboeken (1788). As far as we know, these bones were not used at Huys ten Donck.5People familiar with the situation will note that there ís the so-called whale bridge (walvisbrug) at Huys ten Donck. But this was built in an area that was layed out c1792 (Nieuwe Werk). The family purchased two jaw bones in that same year, probably to function as supports for the bridge. The six bones bought a few years earlier obviously were in use somewhere else. (Stadsarchief Rotterdam, toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr 65, Verschot en Stalboek 1783-1799: July 1792).

Seeing the amount of people involved in procuring these bones, and the person paying for it in the end (the Rotterdam realtor Manta Mijndert van der Loeff), this seems to have been a team effort. Could it be these six jaw bones were a gift to a friend who was going through rough times, being a widow with three children? It could, and it could not.
Here’s hoping for some evidence to pop up, one way or the other.

Footnotes

Footnotes
↑1 I have not succeeded to take a photo of that, but it was still there a year ago. The house is currently for sale, but in a derelict state. I think I’ve been in the house only once during the 1970s, and even then the interior sort of looked like it does on the realtors photos.
↑2 She was Philippina Barbara van der Hoeven, born in Rotterdam in 1738, died in 1790 in The Hague. John Hope was part of the Amsterdam based family of bankers.
↑3 Stadsarchief Rotterdam, toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr 65, Verschot en Stalboek 1783-1799: 6 June 1787, and August 1789.
↑4 Stadsarchief Rotterdam, toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr 1348, Kwitanties en andere bijlagen bij de kasboeken (1788).
↑5 People familiar with the situation will note that there ís the so-called whale bridge (walvisbrug) at Huys ten Donck. But this was built in an area that was layed out c1792 (Nieuwe Werk). The family purchased two jaw bones in that same year, probably to function as supports for the bridge. The six bones bought a few years earlier obviously were in use somewhere else. (Stadsarchief Rotterdam, toegang 30, Archief van het Huys ten Donck te Ridderkerk, inv.nr 65, Verschot en Stalboek 1783-1799: July 1792).
Summary

De walvisbank die ooit in de tuin van Groenendaal in Heemstede stond, was een van de bekendste uit kaakbeenderen van walvissen opgebouwde tuinornamenten. Als datering wordt het begin van de 19de eeuw aangehouden, op het moment dat Adriaan Elias Hope eigenaar was van zowel Bosbeek als Groenendaal.
In de late jaren 1780 zien we aanwijzingen voor een hechte band tussen de moeder van Adriaan Elias Hope, de uit Rotterdam afkomstige Philippina Barbara van der Hoeven, en de eveneens in Rotterdam gevestigde familie Groeninx van Zoelen. Die laatsten kopen tussen twee bezoeken aan Bosbeek in, 6 walviskaakbeenderen.
Hier wordt de vraag gesteld of die beenderen misschien voor Bosbeek bedoeld waren?

Continue reading